Yaşam Koçuyla İlk Toplantı

Bir yaşam koçuyla yapılacak ilk toplantı, çoğu insanın sandığı gibi bir sohbet değil, ama kesinlikle bir sorgu da değildir; bu görüşme, insanın kendi hayatını ilk kez bilinçli biçimde masaya yatırdığı bir başlangıç noktasıdır ve bu yüzden hazırlıksız gelindiğinde fırsat kaçar, bilinçli gelindiğinde ise birkaç saatlik bir görüşme aylarca sürecek bir netlik yaratabilir. Çünkü yaşam koçu, sizin yerinize karar vermez ama sizin kararlarınızı geciktiren sis perdesini aralar ve bu sisin dağılması için sizin de masaya bir şeyler koymanız gerekir. Bir yaşam koçu ile görüşmeye gitmeden önce yapılması gereken en önemli hazırlık, “ne istediğimi bilmiyorum” cümlesini dürüstçe kabul etmektir; çünkü belirsizlik bir zayıflık değil, doğru çalışıldığında en verimli başlangıç noktasıdır. İnsan çoğu zaman yaşam koçuna giderken mükemmel hedefler hazırlaması gerektiğini sanır, oysa koç için en değerli veri, netlikten çok farkındalıktır; neden sıkıştığınızı, hangi noktalarda tekrar ettiğinizi, hangi konularda sürekli ertelediğinizi açıkça söyleyebilmek, cilalı başarı hikâyelerinden çok daha işe yarar.

Görüşme sırasında dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, kendinizi savunmaya geçmemektir. Yaşam koçu bir yönetici değildir, bir jüri değildir, sizi değerlendirmez; ama siz kendinizi savunmaya başladığınız anda gerçek sorunlar masanın altına kaçar. “Aslında ben öyle biri değilim” diye başlayan her cümle, çalışılabilecek bir alanı kilitler. Oysa “evet, burada zorlanıyorum” demek, çözümün kapısını aralar. Toplantılarda yaşam koçunun sorduğu sorular bazen rahatsız edici derecede basit gelir; “bunu neden istiyorsun”, “bunu istemezsen ne olur?”, “beş yıl sonra bu konu senin için hâlâ önemli mi” gibi sorular zihni durdurur çünkü insan bu soruları kendine sormamaya alışmıştır. Bu noktada yapılması gereken şey hızlı cevaplar vermek değil, durup düşünmektir. Sessizlik, yaşam koçluğu görüşmelerinde boşluk değil, çalışmanın kendisidir.

İş görüşmeleri ve yeni bir işe başlama süreci, yaşam koçlarının en sık çalıştığı alanlardan biridir çünkü bu dönemler insanın kendini olduğundan büyük ya da olduğundan küçük görmeye en yatkın olduğu zamanlardır. İş görüşmesine hazırlanırken yapılan en büyük hata, yalnızca şirketi etkilemeye odaklanmak ve kendini tamamen arka plana atmaktır. Oysa sağlıklı bir iş görüşmesi tek taraflı bir sınav değil, karşılıklı bir uyum testidir. Yaşam koçu burada şunu hatırlatır: Sen yalnızca seçilen kişi olmak için değil, doğru yeri seçmek için de oradasın. Yeni bir işe başlarken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur, ilk günlerde her şeyi kanıtlama telaşına kapılmamaktır. İnsan yeni ortamda kabul görmek için hızlanır, fazla konuşur, fazla söz verir ve farkında olmadan kendine sürdürülemez bir tempo kurar. Yaşam koçları bu noktada frene basmayı öğretir; gözlem yapmayı, dinlemeyi, ortamın dinamiğini anlamayı ve ilk izlenimin yalnızca performansla değil, dengeyle de oluştuğunu hatırlatır.

Başarı için yapılması gereken en önemli şeylerden biri, beklentileri gerçekçi biçimde ayarlamaktır. Yeni bir iş, yeni bir ekip ya da yeni bir rol, ilk haftalarda mucizeler beklenerek değil, öğrenme alanı olarak görülerek sağlıklı ilerler. Yaşam koçları, “ilk üç ay öğrenme, ikinci üç ay uyum, sonraki dönem etki” gibi aşamalı bakış açılarıyla kişiyi aceleci hayal kırıklıklarından korur. Dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta da sınır meselesidir. Yeni bir işe başlarken ya da iş görüşmelerinde en sık yapılan hatalardan biri, sınırların belirsiz bırakılmasıdır. Sürekli ulaşılabilir olmak, her görevi üstlenmek ya da “hayır” dememek kısa vadede olumlu algı yaratsa da uzun vadede tükenmişliğin temelini atar. Yaşam koçluğu, başarıyı yalnızca ilerlemekle değil, dengede kalabilmekle tanımlar.

Bir yaşam koçu ile yapılan görüşmelerden maksimum fayda sağlamak için en önemli alışkanlık, görüşme sonrası not tutmak ve küçük ama somut adımlar belirlemektir. Büyük hedefler ilham verir ama küçük adımlar ilerletir. Görüşmeden çıkıp hayatı aynı şekilde yaşamaya devam etmek, en sık yapılan ama en sessiz hatadır. Değişim, konuşmada değil, günlük küçük tercihlerde başlar. Sonuçta yaşam koçluğu, iş bulmanın ya da kariyer basamaklarını hızla çıkmanın ötesinde bir şeydir; insanın kendi hayatıyla yaptığı uzun vadeli bir iş görüşmesidir. Bu görüşmede doğru soruları sorabilen, dürüst cevaplar verebilen ve acele etmeyen kişiler, yalnızca yeni bir işe değil, daha sağlam bir yola başlar. Çünkü gerçek başarı, yalnızca başlamak değil, başladığın yerde kendini kaybetmeden ilerleyebilmektir.